|
Les
oiseaux |
Le tableau ci-dessous précise pour chaque espèce rencontrée dans les Ardennes son statut biologique, à la fois qualitatif (nicheur, hivernant et/ou migrateur) et quantitatif (voir légende ci-après). Il est parfois difficile d'appréhender le statut de migrateur pour les espèces présentes toute l'année ; l'erratisme de certains paridés et les comportements invasifs ont été assimilés à des mouvements migratoires.
U : Ubiquiste
TC : Très Commun
C : Commun
PC : Peu Commun
R : Rare
TR : Très Rare
E : Exceptionnel
Loca : Localisé(e)
* : Espèce introduite ou échappée de captivité
Pour avoir davantage de précisions pour chaque espèce observable dans la région, cliquez ICI pour connaître son statut biologique (nicheur, hivernant et/ou migrateur), son statut de conservation (local, national et européen) ainsi que son statut de protection (selon les différentes conventions dont la France est signataire).
| Famille | Nom vernaculaire | Nom scientifique | Statut biologique dans les Ardennes |
||
Nicheur |
Hivernant |
Migrateur |
|||
| Gaviiformes | |||||
| Gavidés | Plongeon catmarin | Gavia stellata | - |
E |
E |
| Plongeon arctique | Gavia arctica | - |
E |
E |
|
| Plongeon imbrin | Gavia immer | - |
E |
E |
|
| Podicipédiformes | |||||
| Podicipédidés | Grèbe castagneux | Tachybaptus ruficollis | C |
C |
C |
| Grèbe huppé | Podiceps cristatus | C |
C |
C |
|
| Grèbe jougris | Podiceps grisegena | - |
TR |
TR |
|
| Grèbe esclavon | Podiceps auritus | - |
E |
E |
|
| Grèbe à cou noir | Podiceps nigricollis | TR
Loca |
E |
R |
|
| Pélacaniformes | |||||
| Phalacrocoracidés | Grand cormoran | Phalocrocorax carbo aristotelis | TR
? |
C |
C |
| Ciconiiformes | |||||
| Ardéidés | Butor étoilé | Botaurus stellaris | TR
? |
R |
R |
| Blongios nain | Ixobrychus minutus | TR
Loca |
- |
R |
|
| Bihoreau gris | Nycticorax nycticorax |
- |
- |
TR |
|
| Crabier chevelu | Ardeola ralloides | - |
- |
E |
|
| Héron gardeboeuf | Bubulcus ibis | - |
- |
E |
|
| Aigrette garzette | Egretta garzetta | - |
- |
E |
|
| Grande aigrette | Casmerodius albus | - |
R |
C |
|
| Héron cendré | Ardea cinerea | C
Loca |
C |
C |
|
| Héron pourpré | Ardea purpurea | - |
- |
E |
|
| Ciconiidés | Cigogne noire | Ciconia nigra | R |
- |
PC |
| Cigogne blanche | Ciconia ciconia | TR
Loca |
- |
C |
|
| Threskiomithidés | Ibis falcinelle | Plegadis falcinellus | - |
- |
E |
| Spatule blanche | Platalea leucorodia | - |
- |
E |
|
| Ansériformes | |||||
| Anatidés | Cygne tuberculé | Cygnus olor | C |
C |
C |
| Cygne de Bewick | Cygnus columbianus | - |
E |
E |
|
| Cygne chanteur | Cygnus cygnus | - |
E |
E |
|
| Oie des moissons | Anser fabalis | - |
R |
R |
|
| Oie à bec court | Anser brachyrhynchus | - |
- |
E |
|
| Oie rieuse | Anser albifrons | - |
E |
TR |
|
| Oie cendrée | Anser anser | - |
TR |
PC |
|
| Bernache du Canada | Branta canadiensis | R
loca |
R |
R |
|
| Bernache nonnette | Branta leucopsis | - |
- |
E |
|
| Bernache à cou roux | Branta ruficollis | - |
- |
E* |
|
| Tadorne casarca | Tadorna ferruginea | - |
- |
E* |
|
| Tadorne de Belon | Tadorna tadorna | PC
Loca |
R |
PC |
|
| Anatinés | Canard siffleur | Anas penelope | - |
R |
C |
| Canard chipeau | Anas strepera | E
Loca |
R |
C |
|
| Sarcelle d'hiver | Anas crecca | E
Loca |
PC |
C |
|
| Canard colvert | Anas platyrhynchos | TC |
TC |
TC |
|
| Canard pilet | Anas acuta | - |
TR |
C |
|
| Sarcelle d'été | nas querquedula | TR
Loca |
- |
PC |
|
| Canard souchet | Anas clypeata | TR |
R |
C |
|
| Canards plongeurs | Nette rousse | Netta rufina | - |
E |
E |
| Fuligule milouin | Aythya ferina | TR
Loca |
C |
TC |
|
| Fuligule nyroca | Aythya nyroca | - |
E |
E |
|
| Fuligule morillon | Aythya fuligula | TR
Loca |
C |
TC |
|
| Fuligule milouinan | Aythya marila | - |
TR |
R |
|
| Eider à duvet | Somateria mollissima |
- |
E |
E |
|
| Harelde boréale | Clangula hyemalis | - |
- |
E |
|
| Macreuse noire | Melanitta nigra | - |
E |
E |
|
| Macreuse brune | Melanitta fusca | - |
E |
TR |
|
| Garrot à oeil d'or | Bucephala clangula | - |
C |
C |
|
| Harle piette | Mergellus albellus | - |
R |
R |
|
| Harle huppé | Mergus serrator | - |
E |
E |
|
| Harle bièvre | Mergus merganser | - |
PC |
PC |
|
|
Rapaces diurnes |
|||||
| Accipitrifromes | |||||
| Accipitridés | Bondrée apivore | Pernis apivorus | C |
- |
C |
| Elanion blanc | Elanus caeruleus | - |
- |
E |
|
| Milan noir | Milvus migrans | PC |
- |
C |
|
| Milan royal | Milvus milvus | TR |
- |
PC |
|
| Pygargue à queue blanche | Haliaeetus albicilla | - |
- |
E |
|
| Circaète Jean-le-Blanc | Circaetus gallicus | - |
- |
E |
|
| Busard des roseaux | Circus aeruginosus | TR
Loca |
- |
PC |
|
| Busard Saint-Martin | Circus cyaneus | PC |
C |
PC |
|
| Busard pâle | Circus macrourus | - |
- |
E |
|
| Busard cendré | Circus pygargus | PC |
- |
PC |
|
| Autour des palombes | Accipiter gentilis | PC |
PC |
PC
? |
|
| Epervier d'Europe | Accipiter nisus | C |
C |
C |
|
| Buse variable | Buteo buteo | TC |
TC |
PC |
|
| Buse pattue | Buteo lagopus | - |
E |
E |
|
| Pandionidés | Balbuzard pêcheur | Pandion haliaetus | E
? |
- |
PC |
| Falconidés | Faucon crécerelle | Falco tinnunculus | TC |
TC |
C |
| Faucon kobez | Falco vespertinus | - |
- |
E |
|
| Faucon émerillon | Falco columbarius | - |
PC |
PC |
|
| Faucon hobereau | Falco subbuteo | PC |
- |
PC |
|
| Faucon pèlerin | Falco peregrinus | R
Loca |
R |
R |
|
| Galliformes | |||||
| Tétraonidés | Gélinotte des bois | Bonasa bonasia | TR |
TR |
- |
| Tétras lyre | Tetrao tetrix | Disparu
? |
Disparu
? |
- |
|
| Phasianidés | Perdrix grise | Perdix perdix | TC |
TC |
- |
| Perdrix rouge | Alectoris rufa | E* |
E* |
- |
|
| Caille des blés | Coturnix coturnix | C |
- |
PC
? |
|
| Faisan de Colchide | Phasianus colchicus | PC
(dont *) |
PC
(dont *) |
- |
|
| Gruiformes | |||||
| Rallidés | Râle d'eau | Rallus aquaticus | R |
R |
R
? |
| Marouette ponctuée | Porzana porzana |
E ? |
- |
E |
|
| Râle des genêts | Crex crex | TR |
- |
TR
? |
|
| Gallinule poule-d'eau | Gallinula chloropus | C |
C |
C
? |
|
| Foulque macroule | Fulica atra | C
Loca |
TC |
TC |
|
| Gruidés | Grue cendrée | Grus grus | - |
R |
C |
| Otididés | Outarde canepetière | Tetrax tetrax | E
? |
- |
E |
| Charadriiformes | |||||
| Limicoles | |||||
| Haematopodidés | Huîtrier pie | Haematopus ostralegus | - |
- |
E |
| Recurvirostridés | Echasse blanche | Himantopus himantopus | - |
- |
E |
| Avocette élégante | Recurvirostra avosetta | - |
- |
TR |
|
| Burhinidés | Oedicnème criard | Burhinus oedicnemus | R |
- |
R |
| Glaréolidés | Glaréole à collier | Glareola pratincola | - |
- |
E |
| Charadriidés | Petit Gravelot | Charadius dubius | PC |
- |
PC |
| Grand Gravelot | Charadius hiaticula | - |
- |
R |
|
| Gravelot à collier interrompu | Charadius alexandrinus | - |
- |
E |
|
| Pluvier guignard | Charadrius morinellus | - |
- |
E |
|
| Pluvier doré | Pluvialis apricaria | - |
R |
C |
|
| Pluvier argenté | Pluvialis squatarola | - |
- |
TR |
|
| Vanneau sociable | Vanellus gregarius | - |
- |
E* |
|
| Vanneau huppé | Vanellus vanellus | R |
TC |
TC |
|
| Scolopacidés | Bécasseau maubèche | Calidris canutus |
- |
- |
E |
| Bécasseau sanderling | Calidris alba |
- |
- |
E |
|
| Bécasseau minute | Calidris minuta | - |
- |
TR |
|
| Bécasseau de Temminck | Calidris temminckii | - |
- |
E |
|
| Bécasseau cocorli | Calidris ferruginea | - |
- |
TR |
|
| Bécasseau violet | Calidris maritima | - |
- |
E |
|
| Bécasseau variable | Calidris alpina | - |
E |
R |
|
| Combattant varié | Philomachus pugnax | - |
TR |
PC |
|
| Bécassine sourde | Lymnocryptes minimus |
- |
TR |
R |
|
| Bécassine des marais | Gallinago gallinago | Disparue
? |
PC |
C |
|
| Bécasse des bois | Scolopax rusticola | R |
PC |
PC |
|
| Barge à queue noire | Limosa limosa |
- |
- |
R |
|
| Barge rousse | Limosa lapponica | - |
- |
E |
|
| Courlis corlieu | Numenius phaeopus | - |
- |
E |
|
| Courlis cendré | Numenius arquata | PC
Loca |
TR |
PC |
|
| Chevalier arlequin | Tringa erythropus | - |
- |
R |
|
| Chevalier gambette | Tringa totanus | - |
E |
C |
|
| Chevalier stagnatile | Tringa stagnatilis | - |
- |
E |
|
| Chevalier aboyeur | Tringa nebularia | - |
- |
PC |
|
| Chevalier culblanc | Tringa ochropus | - |
TR |
PC |
|
| Chevalier sylvain | Tringa glareola | - |
- |
R |
|
| Chevalier guignette | Actitis hypoleucos | - |
E |
C |
|
| Phalarope à bec étroit | Phalaropus lobatus | - |
- |
E |
|
| Phalarope à bec large | Phalaropus fulicarius | - |
- |
E |
|
| Laridés | Mouette mélanocéphale | Larus melanocephalus | - |
E |
TR |
| Mouette pygmée | Larus minutus | - |
- |
R |
|
| Mouette rieuse | Larus ribibundus | TR
Loca |
TC |
TC |
|
| Goéland cendré | Larus canus | - |
PC |
PC
? |
|
| Goéland brun | Larus fuscus | - |
R |
R |
|
| Goéland argenté | Larus argentatus | - |
R |
R |
|
| Goéland leucophée | Larus cachinnans | - |
R |
R |
|
| Sternidés | Sterne pierregarin | Sterna hirundo | TR
Loca |
- |
R |
| Sterne arctique | Sterna paradisaea | - |
- |
E |
|
| Sterne naine | Sterna albifrons | - |
- |
E |
|
| Guifettes | Guifette moustac | Chlidonias hybrida | - |
- |
TR |
| Guifette noire | Chlidonias niger | - |
- |
PC |
|
| Guifette leucoptère | Chlidonias leucopterus | - |
- |
E |
|
| Columbiformes | |||||
| Columbidés | Pigeon colombin | Columba oenas | R |
R |
R |
| Pigeon ramier | Columba palumbus | TC |
TC |
TC |
|
| Tourterelle turque | Streptopelia decaocto | TC |
TC |
- |
|
| Tourterelle des bois | Streptopelia turtur | C |
- |
C |
|
| Cuculiformes | |||||
| Cuculidés | Coucou gris | Cuculus canorus | C |
- |
C |
| Rapaces nocturnes | |||||
| Strigiformes | |||||
| Tytonidés | Effraie des clochers | Tyto alba | C |
C |
PC
? |
| Strigidés | Petit-duc scops | Otus scops | - |
- |
E |
| Grand-duc d'Europe | Bubo bubo | TR
Loca |
TR
Loca |
- |
|
| Chevêche d'Athéna | Athene noctua | C |
C |
- |
|
| Chouette hulotte | Strix aluco | C |
C |
- |
|
| Hibou moyen-duc | Asio otus | PC |
PC |
- |
|
| Hibou des marais | Asio flammeus | E |
PC |
R
? |
|
| Chouette de Tengmalm | Aegolius funereus | E
? |
E
? |
- |
|
| Caprimulgiformes | |||||
| Caprimulgidés | Engoulevent d'Europe | Caprimulgus europaeus | PC |
- |
R |
| Apodiformes | |||||
| Martinet noir | Apus apus | C |
- |
C |
|
| Coraciiformes | |||||
| Alcédinidés | Martin-pêcheur d'Europe | Alcedo athis | C |
C |
- |
| Méropidés | Guêpier d'Europe | Merpos apiaster | E
Loca |
- |
TR |
| Upudidés | Huppe fasciée | Upupa epops | TR |
- |
TR |
| Piciformes | |||||
| Picidés | Torcol fourmilier | Jynx torquilla | TR |
- |
R |
| Pic cendré | Picus canus | TR |
TR |
- |
|
| Pic vert | Picus viridis | C |
C |
- |
|
| Pic noir | Dryocopus martius | PC |
PC |
- |
|
| Pic épeiche | Dendrocopos major | TC |
TC |
- |
|
| Pic mar | Dendrocopos medius | PC |
PC |
- |
|
| Pic épeichette | Dendrocopos minor | PC |
PC |
- |
|
| Passériformes | |||||
| Alaudidés | Cochevis huppé | Galerida cristata | TR
Loca |
TR |
|
| Alouette lulu | Lullula arborea | TR
Loca |
E |
PC |
|
| Alouette des champs | Alauda arvensis | TC |
TC |
TC |
|
| Hirundinidés | Hirondelle de rivage | Riparia riparia | PC
Loca |
- |
C |
| Hirondelle rustIque | Hirundo rustica | U |
- |
C |
|
| Hirondelle de fenêtre | Delichon urbica | U |
- |
C |
|
| Motacillidés | Pipit rousseline | Anthus campestris | - |
R |
|
| Pipit des arbres | Anthus trivialis | U |
- |
PC |
|
| Pipit farlouse | Anthus pratensis | C |
C |
TC |
|
| Pipit à gorge rousse | Anthus cervinus | - |
- |
E |
|
| Pipit spioncelle | Anthus spinoletta | - |
R |
R |
|
| Bergeronnette printanière | Motacilla flava | C |
- |
C |
|
| Bergeronnette citrine | Motacilla citreola | - |
- |
E |
|
| Bergeronnette des ruisseaux | Motacilla cinerea | PC |
PC |
TR |
|
| Bergeronnette grise | Motacilla alba | U |
R |
C |
|
| Bombycillidés | Jaseur boréal | Bombycilla garrulus | - |
E |
E |
| Cinclidés | Cincle plongeur | Cinclus cinclus | PC |
PC |
- |
| Troglodytidés | Troglodyte mignon | Troglodytes troglodytes | U |
U |
- |
| Prunellidés | Accenteur mouchet | Prunella modularis | U |
PC |
PC |
| Turdidés | Rougegorge familier | Erithacus rubecula | U |
U |
C |
| Rossignol philomèle | Luscinia megarhynchos | C |
- |
C
? |
|
| Gorgebleue à miroir | Luscinia svecica | R
Loca |
- |
R |
|
| Rougequeue noir | Phoenicurus ochruros | TC |
TR |
R |
|
| Rougequeue à front blanc | Phoenicurus phoenicurus | PC |
- |
R |
|
| Tarier des prés | Saxicola rubetra | PC |
- |
PC |
|
| Tarier pâtre | Saxicola torquata | C |
E |
PC |
|
| Traquet motteux | Oenanthe oenanthe | - |
- |
PC |
|
| Merle à plastron | Turdus torquatus | TR
? |
- |
PC |
|
| Merle noir | Turdus merula | U |
U |
C |
|
| Grive litorne | Turdus pilaris | C |
C |
TC |
|
| Grive musicienne | Turdus philomelos | U |
U |
C |
|
| Grive mauvis | Turdus iliacus | - |
R |
C |
|
| Grive draine | Turdus viscivorus | C |
C |
PC |
|
| Sylviidés | Bouscarle de Cetti | Cettia cetti | E
(de retour depuis 2005) |
E |
- |
| Locustelle tachetée | Locustella naevia | PC |
- |
R
? |
|
| Locustelle luscinioïde | Locustella luscinioides |
TR |
- |
E
? |
|
| Phragmite aquatique | Acrocephalus paludicola |
- |
- |
E |
|
| Phragmite des joncs | Acrocephalus schoenobaenus | PC |
- |
PC |
|
| Rousserolle verderolle | Acrocephalus palustris | PC |
- |
R |
|
| Rousserolle effarvatte | Acrocephalus scirpaceus | C
Loca |
- |
PC |
|
| Rousserolle turdoïde | Acrocephalus arundinaceus | E
? |
- |
R |
|
| Hypolaïs ictérine | Hippolais icterina | E
? |
- |
E
? |
|
| Hypolaïs polyglotte | Hippolais polyglotta | C |
- |
PC |
|
| Fauvette babillarde | Sylvia curruca | PC |
- |
R |
|
| Fauvette grisette | Sylvia communis | C |
- |
PC |
|
| Fauvette des jardins | Sylvia borin |
TC |
- |
C |
|
| Fauvette à tête noire | Sylvia atricapilla |
U |
E |
TC |
|
| Pouillot siffleur | Phylloscopus sibilatrix |
PC |
- |
R |
|
| Pouillot véloce | Phylloscopus collybita |
U |
E |
TC |
|
| Pouillot fitis | Phylloscopus trochilus |
C |
- |
PC |
|
| Roitelet huppé | Regulus regulus | C |
C |
- |
|
| Roitelet triple-bandeau | Regulus ignicapilla | C |
C |
- |
|
| Muscicapidés | Gobemouche gris | Muscicapa striata | PC |
- |
PC |
| Gobemouche noir | Ficedula hypoleuca | E
? |
- |
PC |
|
| Timaliidés | Panure à moustaches | Panurus biarmicus |
E |
- |
R |
| Aegithalidés | Mésange à longue queue | Aegithalos caudatus | C |
C |
- |
| Paridés | Mésange nonnette | Parus palustris | C |
C |
- |
| Mésange boréale | Parus montanus | C |
C |
- |
|
| Mésange huppée | Parus cristatus | PC |
PC |
R
? |
|
| Mésange noire | Parus ater | PC |
PC |
PC
? |
|
| Mésange bleue | Parus caeruleus | U |
U |
PC
? |
|
| Mésange charbonnière | Parus major | U |
U |
C |
|
| Sittidés | Sittelle torchepot | Sitta europaea | C |
C |
- |
| Certhiidés | Grimpereau des bois | Certhia familiaris | PC |
PC |
- |
| Grimpereau des jardins | Certhia brachydactyla | C |
C |
- |
|
| Rémizidés | Rémiz penduline | Remiz pendulinus | - |
- |
E |
| Oriolidés | Loriot d'Europe | Oriolus oriolus | PC |
- |
R |
| Lanidés | Pie-grièche écorcheur | Lanius collurio | C |
- |
PC |
| Pie-grièche grise | Lanius excubitor | R |
PC |
PC
? |
|
| Pie-grièche à tête rousse | Lanius senator | TR
Loca |
- |
- |
|
| Corvidés | Geai des chênes | Garrulus glandarius | U |
U |
C |
| Pie bavarde | Pica pica | U |
U |
- |
|
| Cassenoix moucheté | Nucifraga caryocatactes | TR |
TR |
- |
|
| Choucas des tours | Corvus monedula | TC |
TC |
C |
|
| Corbeau freux | Corvus frugilegus | TC |
TC |
C |
|
| Corneille noire | Corvus corone | U |
U |
C |
|
| Grand Corbeau | Corvus corax | TR
? |
- |
- |
|
| Sturnidés | Etourneau sansonnet | Sturnus vulgaris | U |
U |
TC |
| Passéridés | Moineau domestique | Passer domesticus | U |
U |
- |
| Moineau friquet | Passer montanus | C |
C |
PC |
|
| Fringillidés | Pinson des arbres | Fringilla coelebs | U |
U |
TC |
| Pinson du Nord | Fringlla montifringilla | R |
C |
||
| Serin cini | Serinus serinus | C |
- |
PC |
|
| Verdier d'Europe | Carduelis chloris | U |
U |
C |
|
| Chardonneret élégant | Carduelis carduelis | U |
U |
PC |
|
| Tarin des aulnes | Carduelis spinus | TR |
PC |
C |
|
| Linotte mélodieuse | Carduelis cannabina | U |
U |
TC |
|
| Sizerin flammé | Carduelis flammea | E
? |
TR |
TR |
|
| Bec-croisé des sapins | Loxia curvirostra | TR |
PC |
PC |
|
| Bouvreuil pivoine | Pyrrhula pyrrhula | U |
U |
PC |
|
| Grosbec casse noyaux | Coccotraustes coccotraustes | C |
C |
PC |
|
| Embérizidés | Bruant lapon | Calcarius lapponicus | - |
- |
E |
| Bruant des neiges | Plectrophenax nivalis | - |
- |
E |
|
| Bruant jaune | Emberiza citrinella | U |
U |
PC |
|
| Bruant zizi | Emberiza circlus | - |
- |
TR |
|
| Bruant des roseaux | Emberiza schoeniclus |
C |
PC |
C |
|
| Bruant proyer | Miliaria calandra |
PC |
TR |
R |
|